Xây mộ như thế nào cho đúng? Cách chọn lăng mộ đá theo 8 bước cho gia đình lần đầu làm mộ

Xây mộ như thế nào cho đúng gói trong ba việc: làm đúng loại mộ cho hình thức táng (mộ tạm hay mộ lâu dài), đúng kích thước và quy định của nghĩa trang, và đúng kết cấu để ngôi mộ đứng vững nhiều năm. Với lăng mộ đá, thứ tự nên đi là: xác định hình thức táng, hỏi lô đất, chọn kiểu mộ, chốt kích thước, chọn loại đá, duyệt bia và hoa văn, làm móng và lắp đặt, rồi kiểm tra kỹ khi nhận mộ.

Lần đầu lo mộ cho cha mẹ, nhiều gia đình bắt đầu từ một tấm ảnh mẫu đẹp trên mạng. Ra nghĩa trang mới biết lô chỉ rộng hơn một mét, xe cẩu không vào được, hoặc mộ đặt trên đất mới lấp chưa qua mùa mưa đã nghiêng. Bài này đi lần lượt từng bước; bước nào đã có bài riêng, chúng tôi dẫn sang để gia đình đọc kỹ hơn.

Lăng mộ đá là gì và gồm những bộ phận nào?

Lăng mộ đá là cách gọi chung ngôi mộ làm bằng đá tự nhiên cùng các hạng mục đá đi kèm quanh mộ. Một ngôi mộ đá đơn lẻ chỉ có phần mộ; một khu lăng mộ gia đình có thêm lăng thờ, cây hương, lan can, cổng trụ, cuốn thư.

Hằng ngày, “mộ đá” thường chỉ riêng ngôi mộ, còn “lăng mộ” hay dùng khi có thêm lăng thờ hoặc cả một khu; người trong nghề dùng lẫn hai cách gọi. Mỗi bộ phận có một quyết định riêng:

Làm một hoặc hai ngôi mộ cho cha mẹ thì phần lớn chỉ cần phần mộ; lăng thờ, lan can, cổng thường tính khi có đất rộng và muốn quy tập các cụ về một chỗ. Ảnh từng kiểu mộ xưởng đã làm có ở trang các mẫu lăng mộ đá.

Xây mộ như thế nào cho đúng: 8 bước theo thứ tự

Xây mộ đúng bắt đầu từ thông tin, chưa phải từ mẫu mộ: biết mộ tạm hay lâu dài và lô rộng bao nhiêu rồi mới chọn kiểu, kích thước, loại đá. Làm ngược lại thì dễ phải vẽ lại, có khi phải sửa cả đá đã chế tác.

Bước 1 và 2 quyết định mọi bước sau. Mộ hung táng sẽ cải táng thường chỉ làm mộ đơn giản, mộ đá để sau khi sang cát; theo Thông tư 21/2021/TT-BYT (Điều 9), từ khi mai táng đến khi cải táng không dưới 36 tháng. Thời điểm hợp với từng trường hợp có trong bài xây mộ sau bao lâu.

Về đất, Nghị định 23/2016/NĐ-CP (Điều 4) giới hạn mỗi phần mộ hung táng hoặc chôn cất một lần không quá 5 m², mỗi phần mộ cát táng không quá 3 m². Điều 9 của nghị định yêu cầu kích thước, kiểu dáng mộ và bia mộ theo quy hoạch chi tiết của nghĩa trang. Vì vậy, hỏi ban quản lý trước rồi mới chọn mẫu.

Bước 3 đến 6 là phần cả nhà hay bàn lâu nhất. Kích thước nên chọn trong dãy số rơi vào cung tốt của thước Lỗ Ban 38,8 cm, ví dụ mộ đá đơn 79 × 127 cm hoặc 87 × 133 cm, mộ đá đôi 107 × 133 cm hoặc 127 × 145 cm (đủ dãy số ở bảng kích thước mộ đá chuẩn Lỗ Ban). Lỗ Ban là quan niệm dân gian, không phải quy định; lô nhỏ hơn thì theo lô. Làm mộ cho ông bà, cha mẹ, nhiều nhà chọn mộ đá đôi để hai cụ chung một bệ.

Hỏi cách xây mộ đẹp, chúng tôi thường trả lời: mộ đẹp là mộ cân với lô đất, hợp tông đá với các mộ gần đó, hoa văn vừa phải để đứng xa vẫn nhìn rõ. Bia là phần con cháu nhìn mãi, nên duyệt từng chữ trước khi chạm (xem chữ khắc trên bia mộ).

Chưa biết bắt đầu từ đâu? Gửi An Thịnh ba thông tin: hình thức táng, kích thước lô, ảnh vị trí đặt mộ qua Zalo 0946.301.936. Chúng tôi gợi ý kiểu mộ, kích thước và gửi bản vẽ 2D – 3D miễn phí để cả nhà cùng xem.

Làm mộ đá có tốt không, khi nào chưa nên làm?

Làm mộ đá tốt cho ngôi mộ đặt lâu dài: đá tự nhiên đặc không có lớp ốp hay lớp sơn phải làm lại, chạm được hoa văn sâu và ít phải sửa. Nhưng mộ đá không phải lựa chọn đúng cho mọi trường hợp.

So sánh chi tiết mộ đá với mộ xây gạch ốp đá, sơn giả đá theo độ bền, bảo trì và chi phí có ở bài nên xây mộ đá hay mộ xây gạch.

Mộ đá loại nào tốt? Nhìn vào khối đá, kết cấu và đường chạm

Mộ đá tốt không nằm ở cái tên loại đá mà ở bốn điều: khối đá đặc, không nứt; kết cấu nguyên khối hay ghép tấm được nói rõ; độ dày từng bộ phận; đường chạm và mạch lắp gọn. Hai ngôi mộ cùng gọi là “mộ đá xanh” có thể khác xa nhau ở bốn điểm này, nên hỏi lăng mộ đá loại nào tốt thì phải hỏi tiếp “tốt ở chỗ nào”.

Về loại đá, Lăng mộ đá An Thịnh chỉ làm ba loại đá xanh Thanh Hóa: Đá Xanh Ghi Sáng, Đá Xanh Rêu (có làm đánh dầu bóng) và Đá Xanh Đen; xưởng không làm đá trắng hay granite. Ba loại cùng là đá vôi, khác nhau chủ yếu ở màu, không loại nào tốt hơn hẳn; so sánh kỹ ở bài đá xanh rêu và đá xanh đen. Màu trên ảnh điện thoại dễ lệch theo nắng, nên gia đình có thể đến xưởng ở làng nghề đá Vĩnh Thịnh xem đá thật trước khi chốt.

Móng và thoát nước: phần khuất quyết định mộ có đứng vững không

Mộ đá rất nặng, nên phải đặt trên móng chắc, phẳng và cao hơn mặt đất xung quanh để nước mưa không đọng quanh chân mộ. Phần lớn chuyện mộ nghiêng, hở mạch sau vài mùa mưa bắt đầu từ móng chứ không phải từ đá.

Đất huyệt mới lấp còn lún dần qua mùa mưa, nên với mộ chôn một lần, nhiều gia đình chờ qua 100 ngày hoặc giỗ đầu mới lắp mộ đá. Nếu buộc phải làm sớm, móng phải làm kỹ để mộ không đè trực tiếp lên phần đất vừa lấp.

Trước khi làm móng, nên thống nhất với thợ:

• Ai làm móng: gia đình chuẩn bị móng trước ngày xưởng chở mộ đến lắp, kích thước mặt móng theo đế mộ trên bản vẽ của xưởng.
• Vật liệu, chiều cao móng: xây gạch hay đổ bê tông tùy kích thước và khối lượng của mộ; mộ càng lớn, càng nặng thì móng càng phải chắc. Chiều cao so với mặt đất nên thống nhất trước với xưởng.
• Mặt móng phẳng, đúng kích thước đế mộ trên bản vẽ.
• Thoát nước: nền quanh mộ dốc ra ngoài hoặc có rãnh, chân mộ không ngâm nước.

Xây mộ có nên xây kín không?

Câu trả lời tùy phần nào của mộ. Mộ hung táng sẽ cải táng thì không nên đổ bê tông kín, vì sau này bốc mộ sẽ vất vả. Với mặt mộ, nhiều mẫu mộ đá để một ô hở mà dân gian gọi là lỗ thông thiên, theo quan niệm để phần mộ “thông” với trời đất.

Lỗ thông thiên là quan niệm, không phải quy định hay yêu cầu kỹ thuật; mỗi nơi nói một cỡ, một vị trí. An Thịnh làm ô này theo yêu cầu của gia đình: có ô hay làm kín, ô cỡ nào, gia đình báo trước khi chế tác để xưởng thể hiện trên bản vẽ. Ngôi mộ ba mái trong ảnh dưới là mẫu có ô hở.

Phần huyệt bên dưới, với mộ cải táng là hộc đặt tiểu, gia đình làm theo lệ địa phương. An Thịnh làm phần mộ đá phía trên, không nhận xây hộc đặt tiểu; cỡ mộ cho trường hợp này xem bài kích thước mộ cải táng.

Kinh nghiệm từ xưởng: sai lầm hay gặp khi lần đầu làm mộ

Sau hơn 2.000 ngôi mộ đã làm, chúng tôi thấy các gia đình lần đầu làm mộ hay vấp cùng mấy lỗi, phần lớn tránh được nếu hỏi đúng lúc:

• Chọn mẫu trước, đo lô sau. Mẫu ưng ý nhưng không vừa lô, phải bỏ bớt mái hoặc thu nhỏ, mất cân đối.
• Anh em mỗi người một ý, chốt qua điện thoại. Bản vẽ 3D giúp cả nhà, kể cả người ở xa, nhìn cùng một phương án.
• Hỏi giá “trọn gói” mà không hỏi gồm những gì: đá, chạm, chữ khắc, vận chuyển, lắp đặt, móng.
• Không ghi loại đá, cách đo, kết cấu vào hợp đồng.
• Chọn ngày xong mới đặt mộ. Cuối năm và trước Thanh minh xưởng nhiều việc; có ngày thì báo xưởng ngay khi chốt mẫu.
• Quên đường vào. Ngõ hẹp, bờ ruộng, bậc cao đều ảnh hưởng cách chở và lắp; chụp ảnh lối vào gửi kèm.

Kiểm tra gì khi nhận mộ?

Khi xưởng lắp đặt và bàn giao, người nhà có mặt và cùng tham gia; gia đình ở xa thì nhờ người thân gần đó đến thay. Những điều nên kiểm tra:

1. Dài, rộng, cao đúng bản vẽ (đo phủ bì).
2. Chữ trên bia đúng từng chữ, đúng ngày tháng.
3. Mộ cân, không nghiêng; mạch giữa các khối đều.
4. Đúng loại đá, đúng màu đã chọn.
5. Nền quanh mộ thoát nước, không đọng.
6. Hỏi cách vệ sinh: chỉ dùng nước sạch, bàn chải mềm, không dùng chanh, giấm, nước tẩy.

Đặt làm lăng mộ đá tại An Thịnh: quy trình, chi phí và thời gian

Lăng mộ đá An Thịnh có xưởng tại làng nghề đá Vĩnh Thịnh, QL 217, xã Biện Thượng, Thanh Hóa (địa chỉ cũ: Vĩnh Thịnh, Vĩnh Lộc). Trong 6 năm, xưởng đã làm hơn 300 công trình với trên 2.000 ngôi mộ ở 29 tỉnh thành, vận chuyển và lắp đặt toàn quốc.

Chi phí một ngôi mộ đá phụ thuộc kích thước, loại đá, số tầng mái, mức chạm khắc, quãng đường vận chuyển và điều kiện lắp đặt, nên An Thịnh báo giá theo bản vẽ.

Quy trình đặt làm:

1. Gửi thông tin: hình thức táng, kích thước lô, ảnh vị trí và lối vào, ngày gia đình dự định.
2. Nhận bản vẽ 2D – 3D miễn phí với kích thước, loại đá, hoa văn, nội dung bia.
3. Chế tác tại xưởng theo bản vẽ đã duyệt.
4. Vận chuyển, lắp đặt tận nơi trên toàn quốc, trên móng gia đình đã chuẩn bị.

Gọi 0946.301.936 hoặc nhắn Zalo để gửi kích thước lô và ngày gia đình đã chọn; An Thịnh kiểm tra lịch xưởng và gửi bản vẽ mộ miễn phí.

Câu hỏi thường gặp khi xây mộ

Xây mộ cần chuẩn bị những gì?

Cần năm thứ: hình thức táng, kích thước lô và quy định của nghĩa trang, ảnh vị trí và lối vào, ngày gia đình dự định, nội dung bia. Có đủ năm thứ đó, xưởng mới tư vấn đúng kiểu mộ, kích thước và lịch làm.

Xây mộ mới, xây mộ xong gọi là gì?

Dân gian gọi chung là xây mộ, làm mộ hay xây phần mộ; với mộ sau cải táng thường nói xây mộ sau sang cát. Mộ xây xong, nhiều gia đình làm lễ tạ mộ; nghi thức mỗi vùng một khác, nên theo lệ của họ mình.

Có cần xem ngày, xem hướng khi xây mộ không?

Đó là quan niệm dân gian, không phải quy định. Nghĩa trang đã chia lô thì hướng mộ gần như theo lô; gia đình coi trọng thì nhờ người có uy tín ở địa phương xem rồi báo ngày cho xưởng.

Gia đình ở xa Thanh Hóa có đặt làm mộ đá được không?

Được. An Thịnh đã làm mộ cho gia đình ở 29 tỉnh thành; gia đình gửi số đo lô và ảnh qua Zalo, duyệt bản vẽ trước, xưởng chế tác rồi vận chuyển, lắp đặt tận nơi.

Đi đúng thứ tự thì ngôi mộ ít phải sửa

Xây mộ như thế nào cho đúng, rốt cuộc là đi đúng thứ tự: hình thức táng và lô đất trước, kiểu mộ và kích thước sau, rồi mới đến đá, chữ, móng và ngày lắp. Gửi cho An Thịnh số đo lô và ảnh vị trí, xưởng sẽ đề xuất phương án kèm bản vẽ miễn phí để cả nhà cùng xem trước khi quyết.

Gọi 0946.301.936 · Nhắn Zalo 0946.301.936 · Gửi yêu cầu tư vấn

Bài viết của xưởng Lăng mộ đá An Thịnh, làng nghề đá Vĩnh Thịnh, xã Biện Thượng, Thanh Hóa.