📍 QL 217, xã Biện Thượng, Thanh Hóa (cũ: Vĩnh Thịnh, Vĩnh Lộc) · ✉️ damyngheanthinh@gmail.com · 📞 0946.301.936 · Chỉ đường
Xây mộ sau bao lâu? Có nên xây mộ trong 49 ngày, sau 100 ngày hay chờ cải táng
Xây mộ sau bao lâu tùy gia đình chôn một lần hay sẽ cải táng. Nếu chôn một lần, nhiều gia đình làm mộ sau lễ 49 ngày, 100 ngày hoặc sau giỗ đầu; nếu hung táng chờ sang cát, mộ đá thường làm sau khi cải táng, mà cải táng phải sau ít nhất 36 tháng. Còn có nên xây mộ trong 49 ngày hay không là quan niệm dân gian, mỗi vùng, mỗi họ một lệ.
Lo xong tang lễ, gia đình hay bàn bao giờ làm mộ cho cụ: người bảo làm ngay, người bảo chờ ba năm. Làm vội trên đất mới lấp dễ lún, nghiêng; chờ nhầm lúc thì vừa xây xong đã đến kỳ cải táng phải tháo. Dưới đây là từng trường hợp để gia đình có căn cứ bàn bạc.
Xây mộ sau bao lâu? Trả lời theo từng trường hợp
Thời điểm xây mộ phụ thuộc trước hết vào hình thức táng, sau đó mới đến phong tục.
| Trường hợp | Thời điểm nhiều gia đình chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chôn một lần (không cải táng) | Sau 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu hoặc khi hết tang | Nền đất mới lấp cần ổn định, móng phải chắc |
| Hung táng, sẽ cải táng | Giai đoạn đầu đắp mộ đất hoặc xây tạm; mộ đá làm sau khi sang cát | Cải táng sau ít nhất 36 tháng |
| Sau cải táng (cát táng) | Ngay khi đặt tiểu hoặc ít lâu sau | Mộ nhỏ hơn, tối đa 3 m² |
| Hỏa táng, đặt tro cốt | Khi gia đình sẵn sàng; nhiều nhà chờ qua 49 hoặc 100 ngày | Không lo đất lún như mộ chôn |
Mốc 36 tháng có căn cứ: Thông tư 21/2021/TT-BYT của Bộ Y tế (Điều 9) cho phép thời gian cải táng khác nhau theo chất đất và phong tục, nhưng từ khi mai táng đến khi cải táng không dưới 36 tháng.
Hung táng, cải táng và chôn một lần khác nhau thế nào?
Hình thức táng quyết định mộ là tạm hay lâu dài. Theo Điều 2 Nghị định 23/2016/NĐ-CP:
- Hung táng là chôn thi hài trong một thời gian, sau đó sẽ cải táng.
- Cải táng (dân gian gọi là sang cát, bốc mộ) là chuyển hài cốt từ mộ hung táng sang hình thức táng khác.
- Cát táng là mai táng hài cốt sau cải táng hoặc lưu tro cốt sau hỏa táng.
- Chôn cất một lần là mai táng thi hài vĩnh viễn.
Cùng nghị định, mộ hung táng hoặc chôn một lần không quá 5 m², mộ cát táng không quá 3 m²; kích thước, kiểu dáng mộ theo quy hoạch nghĩa trang. Nên hỏi ban quản lý về kích thước lô trước khi chọn mẫu.
Có nên xây mộ trong 49 ngày?
Không có quy định nào cấm xây mộ trong 49 ngày; đây là chuyện quan niệm. Có nơi kiêng động đến mộ trước lễ 49 hoặc 100 ngày, có nơi làm ngay sau lễ mở cửa mả. Gia đình nên theo lệ của họ mình và hỏi người có uy tín ở địa phương.
Tang lễ truyền thống của người Việt có lễ mở cửa mả (3 ngày sau khi chôn), chung thất (49 ngày), tốt khốc (100 ngày), giỗ đầu và giỗ hết (ba năm). Nhiều gia đình lấy một trong các mốc ấy để làm mộ, khi con cháu tề tựu đủ. Gia đình Công giáo không làm các lễ này nên theo hướng dẫn của giáo xứ.
Xây mộ sau 100 ngày hoặc sau giỗ đầu
Xây mộ sau 100 ngày hoặc sau giỗ đầu là lựa chọn phổ biến với mộ chôn một lần. Chờ thêm vài tháng còn có lợi về kỹ thuật: đất huyệt mới lấp còn tơi, sẽ lún dần qua mùa mưa, mà mộ đá nặng hàng trăm ký trở lên đặt trên nền chưa ổn định dễ nghiêng, nứt mạch.
Nếu buộc phải làm sớm
Con cháu ở xa chỉ về được một lần, nghĩa trang yêu cầu hoàn thiện mộ sớm, hay muốn kịp Thanh minh là những lý do hay gặp. Khi đó, móng phải làm kỹ để mộ đá không đè trực tiếp lên phần đất vừa lấp; cách gia cố nên bàn với thợ theo chất đất từng nơi.
Mộ chờ cải táng: làm gì trong thời gian hung táng?
Với mộ hung táng sẽ cải táng, phần lớn gia đình chỉ đắp mộ đất hoặc xây mộ đơn giản, sang cát rồi mới làm mộ đá lâu dài. Như vậy không phải tháo mộ đá lúc bốc mộ, và mộ làm theo cỡ tiểu nên gọn hơn.
Theo PGS.TS Bùi Xuân Đính (Viện Dân tộc học), trả lời VietNamNet năm 2020, việc cải táng thường làm sau khoảng ba năm hoặc lâu hơn, vào tháng 11, tháng 12 âm lịch. Định làm mộ đá cho ngày sang cát thì nên đặt sớm, nhất là dịp cuối năm.
Với mộ tạm, tránh đổ bê tông kín vì sau này bốc mộ sẽ vất vả hơn; so sánh các kiểu mộ tạm có trong bài nên xây mộ đá hay mộ xây gạch. Mộ sau cải táng thường chọn cỡ 69 × 107 cm hoặc 81 × 127 cm, xem thêm bảng kích thước mộ đá chuẩn Lỗ Ban.
Xây mộ sau khi hỏa táng
Xây mộ sau khi hỏa táng không phải chờ đất lún, vì tro cốt đặt trong hũ. Gia đình làm khi đã chọn được nơi đặt; nhiều nhà vẫn chờ qua 49 hoặc 100 ngày theo lệ. Mộ tro cốt thuộc diện cát táng, không quá 3 m².
Chưa rõ nhà mình nên làm mộ lúc nào? Gửi cho An Thịnh hình thức táng, ngày gia đình dự định và ảnh vị trí mộ qua Zalo 0946.301.936, chúng tôi tư vấn kích thước, kiểu mộ và gửi bản vẽ 2D – 3D miễn phí.
Phong tục từng vùng khác nhau ra sao?
Phong tục khác nhau rõ giữa các vùng, nên không có một mốc đúng cho mọi nhà. Bảng dưới chỉ là xu hướng chung; trong một tỉnh, mỗi làng, mỗi họ vẫn có lệ riêng.
| Vùng | Tập quán phổ biến | Thời điểm làm mộ đá thường gặp |
|---|---|---|
| Đồng bằng Bắc Bộ | Hung táng rồi cải táng; từ khoảng thập niên 2010 chuyển dần sang hỏa táng, chôn một lần | Sau khi sang cát; với hỏa táng, chôn một lần thì sớm hơn |
| Bắc Trung Bộ (ví dụ Nghệ Tĩnh) | Bốc mả sau hơn 3 năm, đưa về nghĩa địa chung của chi họ | Khi quy tập về khu mộ họ |
| Các tỉnh miền Trung khác | Khác nhau theo địa phương: có nơi cải táng, có nơi chôn một lần | Hỏi lệ của làng, họ trước khi đặt mộ |
| Miền Nam | Phần lớn chôn một lần, tục cải táng không phổ biến | Sau 100 ngày, giỗ đầu hoặc khi gia đình thu xếp được |
| Gia đình Công giáo | Không có lễ 49, 100 ngày; theo quy định nghĩa trang giáo xứ | Theo hướng dẫn của giáo xứ |
Nguồn: báo Nông nghiệp và Môi trường (2022); TS. Nguyễn Thị Thanh Bình, Tạp chí Dân tộc học (2020).
Chọn tháng, chọn ngày xây mộ
Nhiều gia đình xây, sửa mộ vào cuối năm và trước Thanh minh, khi con cháu về quê đông đủ. Chọn ngày giờ, xem tuổi là quan niệm dân gian; nếu coi trọng, hãy nhờ người có uy tín ở địa phương xem giúp rồi báo ngày cho thợ.
Về thi công, mùa mưa làm móng khó, đường vào nghĩa trang dễ lầy; dịp cuối năm xưởng nhiều việc, nên chốt mẫu sớm. Nếu cần sửa sang mộ cũ dịp Tết, xem bài sửa mộ trước Tết, Thanh minh.
Kinh nghiệm từ xưởng An Thịnh
Lăng mộ đá An Thịnh có xưởng tại làng nghề đá Vĩnh Thịnh (QL 217, xã Biện Thượng, Thanh Hóa), chế tác lăng mộ từ đá xanh Thanh Hóa, gồm ba loại: đá xanh ghi sáng, đá xanh rêu và đá xanh đen. Trong 6 năm, xưởng đã làm hơn 300 công trình, trên 2.000 ngôi mộ ở 29 tỉnh thành.
Trước khi lên bản vẽ, chúng tôi luôn hỏi ba điều: mộ chôn một lần hay sẽ cải táng; ngày gia đình đã chọn; kích thước lô và quy định nghĩa trang. Đủ ba điều đó mới tư vấn đúng cỡ mộ, kiểu mộ và lịch làm. Nếu định đặt ông bà chung một mộ, xem cách bố trí mộ đôi, bia mộ đôi.
Quy trình đặt làm:
- Gửi thông tin: hình thức táng, kích thước lô, ảnh vị trí, ngày dự định.
- Nhận bản vẽ 2D – 3D miễn phí đúng kích thước, loại đá, hoa văn.
- Chế tác tại xưởng theo bản vẽ đã duyệt.
- Vận chuyển, lắp đặt tận nơi trên toàn quốc.
Gọi 0946.301.936 hoặc nhắn Zalo để báo ngày gia đình đã chọn, An Thịnh kiểm tra lịch xưởng và gửi bản vẽ mộ miễn phí.
Xem trước các mẫu lăng mộ đá hoặc mẫu mộ đá đơn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên xây mộ trong 49 ngày không?
Pháp luật không cấm; đây là quan niệm từng nơi, có nơi kiêng, có nơi làm sớm. Nếu làm sớm, cần móng chắc vì đất huyệt mới lấp còn lún.
Xây mộ sau 100 ngày được không?
Được. Đây là mốc nhiều gia đình chọn cho mộ chôn một lần, trùng lễ tốt khốc; khi ấy đất mộ cũng đã lún bớt.
Bao nhiêu năm thì được cải táng?
Theo Thông tư 21/2021/TT-BYT, từ khi mai táng đến khi cải táng không dưới 36 tháng. Thực tế nhiều nơi làm sau ba năm hoặc lâu hơn, tùy chất đất và phong tục.
Mộ chưa cải táng có nên xây kiên cố không?
Nếu chắc chắn sẽ cải táng, phần lớn gia đình chỉ làm mộ đất hoặc mộ xây đơn giản, mộ đá để sau khi sang cát. Nếu chôn một lần, có thể làm mộ đá kiên cố khi nền đất ổn định.
Biết hình thức táng trước, rồi mới chọn ngày
Xây mộ sau bao lâu dễ trả lời khi gia đình đã rõ mộ chôn một lần, chờ cải táng hay đặt tro cốt. Mốc 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu là lệ từng nhà; mốc 36 tháng cho cải táng là quy định. Chọn được ngày rồi, An Thịnh sẵn lòng gửi bản vẽ mộ đá miễn phí.
Gọi 0946.301.936 · Nhắn Zalo 0946.301.936 · Gửi yêu cầu tư vấn
Bài viết của xưởng Lăng mộ đá An Thịnh, làng nghề đá Vĩnh Thịnh, xã Biện Thượng, Thanh Hóa.