Sửa mộ vào tháng nào? Chuẩn bị sửa mộ, tảo mộ trước Tết và Thanh minh

Sửa mộ vào tháng nào là câu nhiều gia đình hỏi mỗi dịp cuối năm. Theo quan niệm dân gian, việc sửa sang mộ thường gắn với hai dịp: tháng Chạp, trước khi tảo mộ đón Tết, và tiết Thanh minh, khoảng từ 4–5/4 đến 20–21/4 dương lịch. Ngày cụ thể mỗi vùng, mỗi nhà một khác, nên hỏi người có uy tín ở địa phương; còn về thi công, điều quyết định là kiểm tra mộ sớm và chọn ngày khô ráo để sửa xong trước khi cả nhà ra viếng.

Sửa mộ vào tháng nào: khu lăng mộ đá xanh của gia đình với sân lát đá và lan can quanh các ngôi mộ
Khu lăng mộ đá xanh gia đình

Sát Tết mới ra mộ, nhiều nhà thấy mạch đá hở, chữ bia mờ hay nền lún mà không kịp xử lý tử tế, đành trát tạm xi măng. Bài này nói về chuẩn bị và sửa sang theo dịp; các bước cọ rửa có trong bài cách vệ sinh lăng mộ đá.

Sửa mộ vào tháng nào: hai dịp chính trong năm

Phần lớn gia đình sửa sang mộ vào dịp tảo mộ cuối năm (tháng Chạp) hoặc trong tiết Thanh minh; người Công giáo theo lịch của giáo xứ. Tên gọi và ngày làm khác nhau giữa các vùng.

DịpThời gianTục lệ thường gặpLưu ý khi sửa mộ đá
Tảo mộ cuối nămNhững ngày giáp Tết; nhiều nơi coi 25 tháng Chạp là ngày chínhDọn cỏ, đắp đất, quét dọn, mời ông bà về ăn Tết; Nam Bộ gọi là “giẫy mả”, nhiều nơi gọi “chạp mả”Nhiều nhà cùng làm, thợ bận; nên hỏi sớm
Tiết Thanh minhTừ khoảng 4–5/4 đến 20–21/4 dương lịch, thường rơi vào tháng Ba âm lịchTảo mộ trong cả tiết, không bắt buộc đúng ngày Tết Thanh minhMiền Bắc hay mưa phùn, nồm ẩm: chọn hôm khô ráo
Gia đình Công giáoTheo lịch giáo xứThăm mộ, cầu nguyệnHỏi ban nghĩa trang giáo xứ trước khi sửa

Báo Sài Gòn Giải Phóng mô tả ngày 25 tháng Chạp là ngày giẫy mả của người Nam Bộ: mộ đất dọn cỏ, đắp đất; mộ xi măng lau chùi, quét vôi. Theo Báo Lào Cai, Tết Thanh minh là ngày đầu tiết, còn việc tảo mộ, sửa sang mộ làm trong cả tiết.

Lượt tìm kiếm về mộ đá trên Google cũng tăng rõ vào tháng 11, 12 và trước Thanh minh. Nhu cầu dồn vào cuối năm, nên gia đình lên kế hoạch càng sớm càng chủ động.

Chuẩn bị sửa mộ trước Tết, Thanh minh: nên bắt đầu từ khi nào?

Nên kiểm tra mộ trước dịp vài tuần, quyết định việc gì tự làm, việc gì nhờ thợ, rồi mới tới ngày dọn dẹp. Nếu định làm mộ mới hay sửa lớn, cần tính từ nhiều tháng trước.

Thời điểmViệc cần làm
Nhiều tháng trước (nếu làm mới, sửa lớn)Bàn bạc trong gia đình, dòng họ; hỏi ban quản lý nghĩa trang; xin bản vẽ nếu làm mộ mới
Trước dịp vài tuầnRa mộ kiểm tra, chụp ảnh từng mặt, đo kích thước; gửi ảnh cho thợ nếu thấy hư hỏng
Trước dịp vài ngàyDọn cỏ, cắt rễ cây sát chân mộ, lau rửa nhẹ để đá kịp khô

Sửa mộ, tảo mộ cuối năm cần chuẩn bị những gì? Đồ nên mang: găng tay, dao hoặc kéo phát cỏ, chổi, xô, bàn chải lông mềm, khăn sạch, nước sạch, túi đựng rác, thước dây và điện thoại để chụp ảnh hiện trạng; hương, hoa, lễ vật theo phong tục của gia đình.

Thấy mộ có chỗ nứt, hở mạch? Chụp ảnh từng mặt mộ gửi Zalo 0946.301.936, thợ đá An Thịnh xem và tư vấn hướng xử lý trước dịp tảo mộ.

Kiểm tra mộ đá trước khi sửa: hỏng kiểu nào, xử lý ra sao?

Phần lớn mộ đá chỉ cần dọn và lau. Những hư hỏng thuộc kết cấu như nứt, lún, hở mạch ghép thì nên để thợ đá xem, đừng tự xử lý.

Tình trạngGia đình tự làmNên nhờ thợ đáCó thể phải làm lại
Cỏ, rêu, bụi, lá mụcCó, theo bài vệ sinh——
Chữ bia mờ, màu tô phaiLau nhẹTô lại chữ—
Hở mạch giữa các khối đá—Có—
Sứt cạnh nhỏKhông tự trámCó—
Mộ lún, nghiêng, rễ cây đội nềnCắt rễ nhỏKiểm tra móngKhi móng hỏng nặng
Nứt xuyên khối, gãy mái, gãy bia—CóThay bộ phận hoặc làm lại
Mộ xây bong tấm ốp, sơn giả đá bong tróc—Thợ xâyCân nhắc chuyển sang mộ đá

Chữ bia mờ là chuyện hay gặp khi kiểm tra trước Tết: lau nhẹ thường đọc lại được, màu tô đã phai thì nhờ thợ tô lại. Xem thêm bài chữ khắc trên bia mộ.

Nên và không nên khi sửa mộ đá

Sửa mộ đá cho đúng là giữ nguyên hiện trạng tốt, sửa đúng chỗ hỏng bằng cách hợp với đá, và không tự ý thay đổi kích thước mộ.

Nên

  • Chụp ảnh, đo, ghi lại hiện trạng trước khi động vào mộ.
  • Thống nhất trong gia đình, dòng họ, nhất là với mộ tổ, mộ chung.
  • Hỏi ban quản lý nghĩa trang trước khi nâng nền, nới rộng hay đổi kiểu mộ. Theo Điều 4 Nghị định 23/2016/NĐ-CP, mộ hung táng dùng không quá 5 m², mộ cát táng không quá 3 m²; Điều 9 yêu cầu kích thước, kiểu dáng mộ và bia mộ theo quy hoạch chi tiết của nghĩa trang.
  • Giữ phần tâm linh theo nếp nhà: theo quan niệm dân gian, nhiều gia đình thắp hương xin phép trước khi sửa; cách làm và ngày giờ nên hỏi người có uy tín ở địa phương. Gia đình Công giáo theo hướng dẫn của giáo xứ.

Không nên

  • Trát xi măng lên mặt đá hay vết sứt. Vết trám loang màu, khó tháo khi sửa lại; giới bảo tồn của Cơ quan Công viên Quốc gia Hoa Kỳ (NPS) cũng cảnh báo vữa xi măng cứng, kém thấm có thể làm hư hại công trình xây cũ.
  • Sơn, quét vôi phủ lên mộ đá tự nhiên: che màu đá, bong tróc rồi phải làm lại.
  • Dùng axit, nước tẩy, máy xịt áp lực cao để làm sạch nhanh: đá xanh, đá trắng đều kỵ axit.
  • Tự cạy bia, khoan đục hay bẩy các khối đá nặng: dễ vỡ đá và nguy hiểm cho người làm.
  • Nới mộ lấn lối đi, lấn mộ bên cạnh.

Khi nào nên làm lại mộ thay vì sửa?

Nên làm lại khi hư hỏng nằm ở kết cấu chính hoặc đã sửa nhiều lần vẫn hỏng. Chưa nên làm lại khi mộ sắp cải táng hoặc nghĩa trang sắp quy hoạch.

Nên làm lại khi

  • Đá nứt xuyên khối, gãy bộ phận chính như bệ, thân, mái mà thay riêng khó còn đồng màu, đồng kiểu.
  • Mộ xây bong tấm ốp, sơn giả đá bong tróc lặp lại; so sánh chi phí lâu dài trong bài nên xây mộ đá hay mộ xây gạch.
  • Mộ tạm sau khi đã cải táng (sang cát), gia đình muốn làm mộ đá lâu dài; thời điểm hợp lý xem bài xây mộ sau bao lâu.
  • Muốn đưa ông bà về chung một mộ đá đôi hoặc làm khu lăng dòng họ đồng bộ một loại đá.

Chưa nên làm lại khi: mộ hung táng chưa đến lúc cải táng; nghĩa trang đang có kế hoạch quy hoạch, di dời (hỏi chính quyền xã); hoặc trong nhà chưa thống nhất.

Hai ngôi mộ đá xanh hai mái làm lại trên nền bê tông mới trong nghĩa trang
Làm lại mộ đá thay cho mộ cũ

Làm mộ mới kịp Tết, Thanh minh: kinh nghiệm từ xưởng An Thịnh

Muốn mộ mới kịp dịp, gia đình nên chốt mẫu càng sớm càng tốt. Mộ đá chế tác ở xưởng theo bản vẽ, ra nghĩa trang chủ yếu là làm móng và lắp đặt.

Lăng mộ đá An Thịnh có xưởng tại làng nghề đá Vĩnh Thịnh, QL 217, xã Biện Thượng, Thanh Hóa (địa chỉ cũ: Vĩnh Thịnh, Vĩnh Lộc), chế tác lăng mộ từ đá xanh Thanh Hóa, gồm ba loại: đá xanh ghi sáng, đá xanh rêu và đá xanh đen. Trong 6 năm, xưởng đã làm hơn 300 công trình, trên 2.000 ngôi mộ ở 29 tỉnh thành. Quy trình gồm bốn bước:

  1. Gửi thông tin: số đo khu đất, ảnh hiện trạng mộ cũ, kiểu mộ mong muốn.
  2. Nhận bản vẽ 2D – 3D miễn phí để cả nhà bàn bạc.
  3. Chế tác tại xưởng theo bản vẽ đã duyệt.
  4. Vận chuyển, lắp đặt tận nơi trên toàn quốc.

Lịch chế tác, lắp đặt cụ thể nên hỏi ngay khi chốt mẫu. Xem trước các mẫu lăng mộ đá của xưởng.

Mộ đá xanh đang hoàn thiện tại bãi đá trước khi vận chuyển, làm mộ mới kịp Tết và Thanh minh
Mộ đá chế tác sẵn ở xưởng, ra nghĩa trang chủ yếu là lắp đặt

Gọi 0946.301.936 hoặc nhắn Zalo để nhận bản vẽ mộ đá miễn phí và hỏi lịch làm kịp Tết hoặc Thanh minh.

Câu hỏi thường gặp về sửa mộ

Sửa mộ vào tháng nào thì tốt?

Theo quan niệm dân gian, nhiều gia đình sửa mộ vào tháng Chạp trước Tết hoặc trong tiết Thanh minh; phong tục mỗi vùng khác nhau, nên hỏi người có uy tín ở địa phương. Về kỹ thuật, chọn ngày khô ráo, làm trước dịp vài hôm.

Có nên sửa mộ đầu năm không?

Mỗi vùng có quan niệm riêng về việc sửa mộ trong tháng Giêng, nên gia đình hỏi người lớn trong họ hoặc người có uy tín ở địa phương. Riêng hư hỏng có thể gây sập, đổ như nứt gãy, lún nghiêng thì không nên để lâu.

Sửa mộ ngày Thanh minh được không?

Được, nhiều gia đình sửa sang mộ ngay dịp tảo mộ Thanh minh. Việc lớn nên làm trước, vì nghĩa trang những ngày này rất đông.

Sửa mộ cho ông bà có cần xem ngày không?

Đây là quan niệm của từng gia đình. Nhiều nhà xem ngày cho việc lớn như làm lại mộ, còn dọn cỏ, lau rửa thì không; nếu cần, hỏi người có uy tín ở địa phương. Gia đình Công giáo theo hướng dẫn của giáo xứ.

Mộ đá bị nứt có phải làm lại cả mộ không?

Không nhất thiết. Tùy vết nứt nằm ở đâu, sâu tới đâu, có khi chỉ cần xử lý hoặc thay một bộ phận. Gia đình nên chụp ảnh gửi thợ đá xem trước khi quyết định.

Chuẩn bị sớm để ngày tảo mộ chỉ còn việc thắp hương

Sửa mộ vào tháng nào tùy phong tục từng nhà, nhưng việc chuẩn bị thì giống nhau: kiểm tra sớm, sửa đúng cách, để hôm tảo mộ chỉ còn dọn dẹp và thắp hương. Nếu mộ cần làm lại, An Thịnh sẵn lòng gửi bản vẽ miễn phí để gia đình bàn bạc.

Gọi 0946.301.936 · Nhắn Zalo 0946.301.936 · Gửi yêu cầu tư vấn

Bài viết của xưởng Lăng mộ đá An Thịnh, làng nghề đá Vĩnh Thịnh, xã Biện Thượng, Thanh Hóa.